Gebelik Şekeri Nedir? Neden Olur?

Gebelik şekeri, yani gestasyonel diyabet, son yıllarda oldukça popüler ve tartışmalı bir konu haline gelmiştir. Gebelikte şeker hastalığı, aslında artan hormonların etkisiyle şekere olan eğilimin artmasından kaynaklanır. Kişinin genetik yatkınlığı varsa, gebelik sırasında bu eğilim daha kolay şekilde şekere dönüşebilir. Bu nedenle gebelikte yapılan şeker tarama testleri çok önemlidir. Tarama yapılmazsa, anne ve bebek için ciddi sonuçlar ortaya çıkabilir.

Gebelik Şekerinin Tanısı Nasıl Konur?

Gebelikte şeker hastalığının tanısı, şeker yükleme testleriyle konur. Bu testler sırasında belli değerlerin yüksek çıkması durumunda gebelik şekeri tanısı konulur. Burada önemli bir nokta şudur: Eğer kişi gebelikten önce diyabet hastası ise bu artık gebelik şekeri değil, gebelik sırasında takip edilen diyabet hastalığıdır.

Diyabeti Olan Kadınların Gebelikteki Riskleri

Gebelik öncesinde diyabeti olan kadınlar, gebelik sürecinde daha yüksek risk taşır. Bu risk, diyabetin ne kadar süredir var olduğuna, kaç yaşında başladığına ve organlarda hasar bırakıp bırakmadığına göre değişir. Özellikle göz, böbrek ve diğer organlarda tutulum varsa, gebelikte risk daha yüksektir.

Gebelik Şekerinin Anne ve Bebeğe Zararları

Kontrolsüz bırakılan gebelik şekeri hem anne hem de bebek için risklidir. Bebekte organ gelişiminde sorunlar olabilir, amniyon sıvısında artış görülebilir ve bu da erken doğum riskini yükseltir. Doğum sonrası dönemde ise bebekte kan şekeri düşüklüğü, solunum sıkıntısı gibi problemler daha sık yaşanır. Annede ise göz, böbrek ve diğer sistemlerde diyabete bağlı hasarlar ağırlaşabilir.

Gebelikte Şeker Yükleme Testi Zararlı mı?

Gebelikte şeker yükleme testi, halk arasında çok tartışılmış olsa da bilimsel verilere göre herhangi bir zararı yoktur. Uluslararası ve ulusal tıp cemiyetleri, gebelik şekeri taramasında bu testin yapılmasını önermektedir. Çünkü bu testin yapılmaması, anne ve bebek için çok daha riskli sonuçlara yol açabilir.

Şeker Yükleme Testi Nasıl Yapılır?

Şeker yükleme testinin farklı yöntemleri vardır. İki aşamalı yöntemde önce 50 gramlık şeker yüklemesi yapılır, yüksek çıkarsa 100 gramlık test uygulanır. Tek aşamalı yöntemde ise doğrudan 75 gramlık şeker yükleme testi yapılır. Genellikle bu testler 24–28. gebelik haftaları arasında uygulanır. Ancak şeker hastalığı açısından yüksek riskli gebelerde daha erken dönemde de yapılabilir.

Gebelik Şekeri Pozitif Çıkarsa Ne Yapılır?

Gebelik şekeri tanısı konduğunda ilk aşama diyet düzenlemesidir. Gebe mutlaka bir diyetisyenle görüşerek diyabetik beslenme planı oluşturur. Aynı zamanda kan şekeri takibi yapılır. Diyet yeterli olmazsa insülin tedavisi başlanır. Bu süreçte amaç, gebelik boyunca kan şekerini istenilen aralıkta tutmaktır.

Gebelik Şekerinde Takip ve Kontroller

Gebelik şekeri tanısı konan kadınlarda takipler daha sık yapılır. Ek ultrason incelemeleriyle bebeğin gelişimi izlenir. Gerekli durumlarda non-stres test (NST) gibi fetal iyilik hali testleri uygulanır. Böylece hem anne hem de bebek yakından takip edilerek olası riskler en aza indirilir.