Kokain Burna Nasıl Zarar Verir? Endoskopik Burun İçi Görüntüleri
Op. Dr. Altuğ Özagar
Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Burun içi tamamen ölü dokularla kaplı olan, kırk iki yaşında kokain bağımlısı bir erkek hasta değerlendirilmiştir. Hasta bu şikâyetten kurtulmak amacıyla başvurmuş ve önerilenleri uygulamayı kabul etmiştir.
Takip Süreci
Hasta kokain kullanımını bırakmıştır ve düzenli takibe alınmıştır. Spreyler ve damlalar başlanmış, hasta on günde bir kontrole gelmiştir. Söylenenlerin tamamını uygulamıştır. Bu süreçte burun mukozası yavaş yavaş eski haline dönmeye başlamıştır.
İyileşme Sürecindeki Değişimler
İlk değerlendirmede septumun olmadığı görülmektedir. Yirmi gün sonra mukoza daha da iyileşmiş, nekrotik yani ölü dokular ortadan kalkmaya başlamıştır. Süreç ilerledikçe burun içi dokuların toparlandığı izlenmiştir.
Son Durum
Yaklaşık bir buçuk ay sonra burun içi mukozası belirgin şekilde iyileşmiştir. Nekrotik dokular tamamen kaybolmuş, mukoza cerrahiye hazır hale gelmiştir.
Kokainin Vazokonstriktif Etkisi ve Damarlar Üzerindeki Rolü
Kokainin buruna etkisi uzun yıllardır konuşulan bir konudur. Kokainin en büyük özelliği vazokonstriktif bir madde olmasıdır. Bu madde damarları çok ciddi şekilde büzer. Damarların büzülmesi dokuda oksijensizliğe yol açar. Kanlanma azalır. Kokainin en büyük etkisi septuma, yani burun orta bölmesine olur.
Burun Septumunun Beslenmesi ve İskemi Süreci
Burun orta bölmesi kıkırdak ve onu çevreleyen mukozadan oluşur. Kıkırdağın kendi damarlanması yoktur. Kıkırdak beslenmesi mukozadan gelen kılcal damarlarla olur. Kokain bu damarları büzer. Kronik kullanımda bu durum devam eder. Sonuçta iskemi oluşur. Yani doku tamamen oksijensiz kalır.
Doku Ölümü ve Septum Perforasyonu (Delinme) Gelişimi
Oksijensiz kalan doku ölür. Ölen dokularda enfeksiyon gelişir. Septumda küçük delikler başlar. Bu delinme gittikçe artarak büyür. Tedavi edilmezse burunda çökmeler ortaya çıkabilir. Hasta bize nefes alamama şikayetiyle gelir. Burunda kuruma, kabuklanma ve küçük kanamalar görülür.
Cerrahi Tamir Yöntemleri ve Tedavinin Kritik Şartı
Cerrahın görevi bu orta bölmeyi tamir etmektir. Bölge vücudun başka yerinden alınan dokularla kapatılır. Bazen bacak kasından alınan zar kullanılır. Bazen kaburgadan alınan kıkırdak tercih edilir. Bazen de septum mukozası özel bir yöntemle döndürülerek delik kapatılır. Bu zor bir ameliyattır. Uzun süreli tedavi gerektirir. En önemli şart hastanın bir daha kokain kullanmamasıdır. Aksi halde delik tekrar oluşur.
Op. Dr. Altuğ Özagar
Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Op. Dr. Altuğ Özagar, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi mezunu olup Kulak Burun Boğaz Hastalıkları uzmanlığını Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tamamlamıştır. 1997–1998 yıllarında Yale University’de fellowship programına katılarak uluslararası düzeyde klinik deneyim kazanmış, 2007 yılından bu yana Acıbadem Sağlık Grubu bünyesinde çalışmalarını sürdürmektedir.
Mesleki İlgi Alanları
- Adenoid ve tonsil cerrahisi,
- Nazal cerrahi (endoskopik septum cerrahisi, konka cerrahisi, septorinoplasti)
- Sinüs cerrahisi
Özellikle antrakoanal polip, balon sinoplasti, koanal atrezi, nazal polipozis, paranazal sinüs cerrahisi, sinonazal mantar enfeksiyonları ve sinonazal piyosel tedavileri ile ilgilenmektedir.












