Erkeklerde İdrar Kaçırma ve Tedavi Yöntemleri
Prof. Dr. Oktay Demirkesen
Üroloji Uzmanı
Yapay sfinkter nedir?
Yapay sfinkter, mesane çıkışında idrarı tutmaya yarayan kasın (sfinkterin) harap olduğu durumlarda kullanılan, silikondan yapılmış medikal bir cihazdır. Vücut tarafından tolere edilebilen materyallerden üretilmiştir ve idrar tutmayı mekanik olarak sağlar.
Kaç parçadan oluşur?
Yapay sfinkter üç ana bölümden oluşur:
1) İçinde sıvı bulunan bir rezervuar (su haznesi),
2) İdrar çıkış borusunun (üretra) etrafına yerleştirilen kelepçe (manşet),
3) Sistemi kontrol etmeyi sağlayan ve torbaya (skrotum) yerleştirilen kumanda pompası.
Kimlere uygulanır?
Genellikle erkek hastalarda, özellikle prostat kanseri veya iyi huylu prostat büyümesi nedeniyle ameliyat geçirmiş ve bu ameliyat sonrası orta–ileri derecede idrar kaçırma gelişmiş kişilerde uygulanır.
Altın standart tedavi olarak kabul edilir ve başarı oranı en yüksek yöntemdir. Hafif kaçırmalarda veya diğer yöntemlerin uygun olduğu durumlarda tercih edilmeyebilir.
Hangi hastalar için uygun değildir?
Hastanın ellerini kullanabiliyor olması ve cihazı çalıştırabilecek mental kapasiteye sahip olması gerekir. Ayrıca mesane fonksiyonları değerlendirilmiş olmalı ve idrar çıkış borusunun bütünlüğü korunmuş olmalıdır.
Nasıl çalışır?
Normalde üretranın etrafındaki kelepçe kapalıdır ve idrar kaçışı engellenir. Hasta idrar yapmak istediğinde torbadaki kumanda düğmesine basar. Bu basınçla sıvı kelepçeden rezervuara geçer, kelepçe açılır ve hasta idrarını yapar. Birkaç dakika içinde sistem otomatik olarak tekrar kapanır ve idrar tutma fonksiyonu devam eder.
Ameliyat nasıl yapılır?
Cihaz genellikle perine (torba ile makat arası) veya penis kökü bölgesinden yapılan bir kesiyle yerleştirilir. Rezervuar mesane yanına, kelepçe üretra çevresine ve kumanda pompası skrotuma yerleştirilir. Ameliyat sonrası hastanede kalış süresi çoğunlukla bir gündür.
Ameliyat sonrası süreç nasıldır?
Cihaz hemen aktive edilmez. Dokuların iyileşmesi için genellikle 4–6 hafta beklenir. Bu sürede yara iyileşmesi takip edilir ve enfeksiyon riski açısından dikkatli olunmalıdır.
Başarı oranı nedir?
Başarı oranı tanıma göre değişmekle birlikte yüzde 80–90’ın üzerindedir. Çok hafif damlama şeklindeki kaçırmalar göz ardı edildiğinde hastaların büyük çoğunluğu belirgin şekilde memnun kalır ve yaşam kalitesi ciddi şekilde artar.
Olası komplikasyonlar nelerdir?
En önemli risk enfeksiyondur. Uzun dönemde mekanik arıza gelişebilir. Üretra çevresindeki dokuda incelme veya erozyon gibi komplikasyonlar nadiren görülebilir. Ancak tüm bu riskler düşük oranlardadır ve uygun hasta seçimi ile güvenli bir yöntemdir.
Sonuç
Yapay sfinkter, özellikle prostat ameliyatı sonrası gelişen ciddi idrar kaçırmada altın standart ve yüksek başarı oranına sahip bir tedavi seçeneğidir.
Prof. Dr. Oktay Demirkesen
Üroloji Uzmanı
Prof. Dr. Oktay Demirkesen, 1962 yılında İstanbul’da doğmuştur. Tıp eğitimini İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nde tamamlamış, üroloji uzmanlık eğitimini İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı’nda almıştır.
İhtisas sonrası Almanya’da Johannes Gutenberg Üniversitesi Üroloji Anabilim Dalı’nda DAAD bursu ile ileri düzey eğitim görmüş, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı’nda başasistan ve doçent olarak görev yaptıktan sonra Şubat 2008’den bu yana aynı klinikte profesör olarak çalışmalarını sürdürmektedir.
Ayrıca laparoskopik cerrahi alanındaki deneyimini Charité Üniversite Hastanesi (Berlin)’nde gerçekleştirdiği eğitimlerle geliştirmiştir.
Mesleki İlgi Alanları
- Nöroüroloji
- Kadın Ürolojisi
- Rekonstrüktif Üroloji
- Üriner inkontinans (idrar kaçırma)
- Alt üriner sistem fonksiyon bozuklukları
- Ürolojide laparoskopik cerrahi














