İdrar Kaçırma Tedavisinde Botunilum Nörotoksini (Botoks) Kullanımı

Prof. Dr. Oktay Demirkesen
Üroloji Uzmanı

Ürolojide Botulinum Nörotoksini Nedir?

Botulinum nörotoksini, ürolojide mesanenin idrar depolama fonksiyonunun bozulduğu durumlarda kullanılan etkili bir tedavi yöntemidir. Günümüzde farklı hasta gruplarında güvenle uygulanabilmektedir.

Hangi Hastalarda Kullanılır?

Botulinum nörotoksini; omurilik travması veya multipl skleroz gibi nörojenik nedenlere bağlı olarak gelişen mesane sorunlarında kullanılabildiği gibi, nörojenik bir neden olmaksızın mesanede idrar depolayamama problemi yaşayan hastalarda da uygulanabilmektedir.

Ne Zaman Tercih Edilir?

Yaşam tarzı değişiklikleri ve ağızdan ilaç tedavileri ile yeterli başarı elde edilemeyen hastalarda botulinum nörotoksini etkili ve tercih edilen bir tedavi seçeneği olarak öne çıkar.

Botulinum Nörotoksini Nedir?

Botulinum nörotoksini, iyi korunmamış ve iyi pişirilmemiş bazı gıdalarda ortaya çıkabilen bir toksindir. Tıp alanında kullanılmasının nedeni, bu maddenin çok düşük dozlarda uygulandığında kaslarda geçici gevşeme etkisi oluşturmasıdır.

Tıpta İlk Kullanım Alanları

Botulinum nörotoksini ilk olarak nörolojik hastalıkların tedavisinde kullanılmaya başlanmıştır. Kaslarda aşırı kasılma ve kontrolsüz aktivitenin olduğu durumlarda etkili sonuçlar elde edilmiştir.

Ürolojide Kullanımı

Ürolojide botulinum nörotoksini, başlangıçta nörolojik nedenlere bağlı olarak mesane çıkımında gevşeyememe ve idrar yapma zorluğu yaşayan hastalarda kullanılmıştır. Zamanla mesanenin idrarı depolama sırasında ortaya çıkan istemsiz kasılmalarını baskıladığı ve idrar kaçırmayı azalttığı gösterilmiştir. Bu olumlu sonuçlar sayesinde botulinum nörotoksininin mesane kaynaklı idrar depolama problemlerindeki kullanımı giderek yaygınlaşmıştır.

Botulinum Nörotoksini Hangi Hastalarda Kullanılır?

Günümüzde mesanede idrar depolayamama sorunu olan hastalarda botulinum nörotoksini kullanılmaktadır. İdrar depolayamama sorunu, omurilik travması veya multipl skleroz gibi nörojenik bir sebebe bağlı olabileceği gibi, nörojenik bir sebebe bağlı olmadan da ortaya çıkabilir.

Hangi Durumlarda Tercih Edilir?

Hayat tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisi ile yeterli başarı elde edilemeyen hastalarda botulinum nörotoksini etkili bir tedavi seçeneği olarak uygulanmaktadır.

Botulinum Nörotoksini (Botoks) Nasıl Uygulanır?

Botulinum nörotoksini yani botoks, serum fizyolojik ile sulandırıldıktan sonra endoskopik aletlerle mesane içine girilerek mesane duvarında on ila otuz ayrı noktaya enjekte edilmektedir.

Anestezi ve Uygulama Şekli

Bu işlem lokal anestezi altında yapılabilmekle birlikte, uygulamada genellikle genel anestezi tercih edilmektedir.

Etkisi Ne Zaman Başlar ve Ne Kadar Sürer?

Botulinum nörotoksininin etkisi enjeksiyondan yaklaşık iki hafta sonra başlar ve altı ile dokuz ay arasında devam eder.

Tekrarlayan Enjeksiyonlar Gerekir mi?

Etkinin azaldığı belirlendikten sonra tekrarlayan enjeksiyonlar yapılabilir. Uzun süreli çalışmalarda, tekrarlayan enjeksiyonlarda etkinliğin değişmediği gösterilmiştir.

Uygulama Sonrası Hastanede Kalış

Mesane botulinum nörotoksini uygulandıktan sonra hasta idrarını yapar ve aynı gün içerisinde taburcu edilerek evine gönderilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Takibi

Uygulama sonrası dönemde idrar yolu enfeksiyonu açısından idrar analizlerinin takibi yapılmalıdır.

Artık İdrar Ölçümü

İkinci haftada işeme sonrasında ultrason ile mesanede kalan artık idrar miktarının ölçülmesi gereklidir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Riski

Botulinum nörotoksin enjeksiyonu sonrasında idrar yolu enfeksiyonları görülebilir. Bu açıdan hastaların takibi yapılmalı ve gerekli durumlarda uygun antibiyotik tedavisi uygulanmalıdır.

Artık İdrar Miktarında Artış

İşeme sonrasında mesanede geride kalan artık idrar miktarında artışlar olabilir. Bu durum nörojenik kaynaklı idrar kaçırma sorunu olan hastalarda daha sık görülmektedir.

Nörojenik Olmayan Hastalarda Süre

Nörojenik kaynaklı olmayan hastaların yaklaşık yüzde ikisinde artık idrar artışı üç aya kadar uzayabilir.

Prof. Dr. Oktay Demirkesen

Üroloji Uzmanı

Prof. Dr. Oktay Demirkesen, 1962 yılında İstanbul’da doğmuştur. Tıp eğitimini İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nde tamamlamış, üroloji uzmanlık eğitimini İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı’nda almıştır.

İhtisas sonrası Almanya’da Johannes Gutenberg Üniversitesi Üroloji Anabilim Dalı’nda DAAD bursu ile ileri düzey eğitim görmüş, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı’nda başasistan ve doçent olarak görev yaptıktan sonra Şubat 2008’den bu yana aynı klinikte profesör olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

Ayrıca laparoskopik cerrahi alanındaki deneyimini Charité Üniversite Hastanesi (Berlin)’nde gerçekleştirdiği eğitimlerle geliştirmiştir.