İdrar Kaçırma ve Tedavisi Hakkında Merak Edilen Herşey

İdrar Kaçırma Nedir ve Görülme Sıklığı

Her türlü idrar tutamama hali idrar kaçırma olarak tanımlanır. Kadınlarda görülme sıklığı yüzde 30–60 arasında bildirilirken, erkeklerde daha nadir görülür ancak yaşla birlikte artar ve ileri yaşlarda yüzde 25’e ulaşabilir.

İdrar Kaçırma Tipleri

İdrar kaçırmanın farklı tipleri vardır. Efor, egzersiz, öksürük veya hapşırma ile ortaya çıkan idrar kaçırma; ani ve şiddetli idrar isteğiyle birlikte gelişen idrar kaçırma; uykuda ya da farkında olarak veya olmadan devamlı idrar kaçırma; cinsel ilişki sırasında ya da sadece gülerken idrar kaçırma görülebilir. En sık görülen tip eforla yani stresle idrar kaçırmadır. Bunu sırasıyla karışık tip ve ani sıkışmayla birlikte seyreden tipler takip eder.

Alt Üriner Sistem ve İşeme Mekanizması

Mesane ve üretradan, yani idrar çıkış borusundan oluşan alt üriner sistem, idrarı uygun his ve düşük basınçla depolar, yeterli ve uygun basınca ulaştığında dışarı atar. Bu sistemdeki anatomik, işlevsel veya sinirsel bir aksama idrar kaçırma ve diğer işeme bozukluklarına yol açabilir.

Risk Faktörleri

Yaş, gebelik ve doğum, diğer işeme yakınmalarının varlığı ve hastanın hareket kısıtlılığı önemli risk faktörleridir. Sigara, menopoz, kronik öksürük, kabızlık, obezite ve geçirilmiş jinekolojik cerrahi işlemler de idrar kaçırma için risk faktörleri olarak kabul edilir. Ayrıca idrar kaçırmaya neden olabilecek veya miktarını artırabilecek ilaçlar da mutlaka sorgulanmalıdır.

İdrar Kaçırmanın Oluşum Mekanizması

İdrar kaçırma çoğunlukla depolama dönemini ilgilendiren bir işeme bozukluğudur. Depolama döneminde mesane basınçlarının yüksek seyretmesi veya mesane çıkımının yeterince kapalı kalamaması idrar kaçırmaya neden olabilir.

Başlangıç Değerlendirmesi

Ayrıntılı sorgulama ve fizik muayene başlangıç değerlendirmesinin en önemli bölümüdür. Tam idrar tetkiki, gerekirse idrar kültürü ve antibiyogram, işeme günlüğü ve işeme sonrası mesanede kalan idrar miktarının ölçülmesi değerlendirmeye eklenmelidir. İdrar kaçırmanın günlük aktiviteleri ve hayat kalitesini ne ölçüde etkilediği mutlaka ortaya konmalıdır.

Dikkat Edilmesi Gereken Bulgular

Ağrı, idrarda kanama, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, diğer işeme bozukluklarının varlığı, mesane veya pelvik organ sarkmaları, daha önce idrar kaçırma ya da başka nedenlerle yapılan pelvik cerrahiler ve nörolojik hastalıkların varlığı mutlaka sorgulanmalıdır.

Birinci Basamak Tedaviler

İleri değerlendirme gerektiren bir risk faktörü yoksa tedavi planlanabilir. Değiştirilebilir risk faktörleri ortadan kaldırılır. Sıvı tüketim miktarı ve içeriği düzenlenir, beslenme tipi gözden geçirilir ve tedavi edilmesi gereken metabolik bozukluklar ele alınır. Obezite için gerekli öneriler verilir. Pelvik taban kaslarını yeterli kasabilen hastalara bu kasları idrar kontrolü için nasıl kullanabilecekleri konusunda pelvik taban eğitimi verilir.

İlaç ve Cerrahi Tedavi Seçenekleri

Bu tip idrar kaçırmada ilaç tedavileri her zaman istenilen başarıyı sağlamasa da belirli hasta gruplarında ve sınırlı sürelerde kullanılabilir. Daha genç hastalarda mesane çıkımını güçlendirici cerrahi girişimler oldukça başarılı sonuçlar verir. Vajinal yoldan uygulanan bu operasyonlarda hastalar genellikle en fazla 24 saat hastanede kalır.

İleri Tetkikler ve Üçüncü Basamak Tedaviler

Ürodinamik değerlendirme, alt üriner sistemin basınç ölçümleriyle değerlendirilmesini sağlar. Bu sayede idrar kaçırmanın nedeni daha iyi anlaşılır ve üçüncü basamak tedaviler planlanabilir. Üçüncü basamakta mesane içine endoskopik yaklaşımla botulinum nörotoksini enjeksiyonu veya sinir uyarı yöntemleri önerilebilir.