Stres Tipi İdrar Kaçırma: Neden Olur ve Hangi Tedaviler Etkilidir?
Prof. Dr. Oktay Demirkesen
Üroloji Uzmanı
Stres tipi idrar kaçırma nedir?
Stres tipi idrar kaçırma; öksürme, hapşırma, gülme, ağır kaldırma veya egzersiz gibi karın içi basıncı artıran durumlarda istemsiz idrar kaçırma şeklinde tanımlanır. En sık görülen idrar kaçırma tipidir.
Ne sıklıkta görülür?
Ulusal ve uluslararası çalışmalarda, idrar kaçıran kadınların yaklaşık yarısında stres tipi idrar kaçırma saptanmaktadır. Bu da toplumda oldukça yaygın bir problem olduğunu göstermektedir.
Cerrahi tedavi her hastaya gerekir mi?
Cerrahi tedavi oldukça başarılı sonuçlar verir. Ancak her hastaya ameliyat gerekmez. Kaçırmanın şiddeti, sıklığı ve yaşam kalitesine etkisi değerlendirilerek karar verilir. Hafif ve orta dereceli vakalarda cerrahi dışı seçenekler tercih edilebilir.
Cerrahi dışı tedavi seçenekleri nelerdir?
İlk basamak tedavi pelvik taban kas egzersizleridir. Kegel egzersizleri olarak bilinen bu yöntem, en az üç ay düzenli ve kontrollü şekilde uygulanmalıdır. Doğru yapıldığında önemli oranda başarı sağlar.
Elektriksel stimülasyon yöntemleri uygulanabilmekle birlikte güncel kılavuzlarda sınırlı önerilmektedir.
İlaç tedavisi var mıdır?
İki temel medikal yaklaşım bulunmaktadır:
Topikal (vajinal) östrojen tedavisi, özellikle menopoz sonrası vajinal atrofi bulunan hastalarda etkilidir. Mesane çıkış direncini artırarak kaçırmayı azaltabilir.
Duloksetin ise sinir sistemi üzerinden etki gösteren bir ilaçtır. Tam kuruluk sağlamaktan çok şikayetleri azaltmayı hedefler. Özellikle ameliyatın uygun olmadığı veya ertelendiği hastalarda ara basamak tedavi olarak kullanılır.
İlaçların yan etkileri nelerdir?
Vajinal östrojen genellikle güvenlidir; ancak sistemik kullanım mutlaka hekim kontrolünde olmalıdır.
Duloksetin en sık mide bulantısı yapabilir. Hastaların yaklaşık dörtte birinde görülebilir. Düşük dozla başlayıp kademeli artırmak yan etkileri azaltır ve tedaviye uyumu artırır.
Cinsel ilişki sırasında idrar kaçırma hangi tipe girer?
Cinsel ilişki sırasında idrar kaçırma iki farklı mekanizmayla olabilir. Eğer mesane doluyken ve mesane çıkışı zayıfken ilişki sırasında kaçırma oluyorsa bu genellikle stres tipi idrar kaçırmaya girer.
Orgazm sırasında ani mesane kasılmasıyla oluşan kaçırma ise daha çok mesane kaynaklıdır. Her iki durum ayrıntılı değerlendirme ile ayırt edilir ve tedavi buna göre planlanır.
Sonuç
Stres tipi idrar kaçırma sık görülen ancak etkili şekilde tedavi edilebilen bir durumdur. Doğru tanı, kişiye özel planlama ve uygun tedavi seçimi ile yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilir.
Prof. Dr. Oktay Demirkesen
Üroloji Uzmanı
Prof. Dr. Oktay Demirkesen, 1962 yılında İstanbul’da doğmuştur. Tıp eğitimini İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nde tamamlamış, üroloji uzmanlık eğitimini İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı’nda almıştır.
İhtisas sonrası Almanya’da Johannes Gutenberg Üniversitesi Üroloji Anabilim Dalı’nda DAAD bursu ile ileri düzey eğitim görmüş, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı’nda başasistan ve doçent olarak görev yaptıktan sonra Şubat 2008’den bu yana aynı klinikte profesör olarak çalışmalarını sürdürmektedir.
Ayrıca laparoskopik cerrahi alanındaki deneyimini Charité Üniversite Hastanesi (Berlin)’nde gerçekleştirdiği eğitimlerle geliştirmiştir.
Mesleki İlgi Alanları
- Nöroüroloji
- Kadın Ürolojisi
- Rekonstrüktif Üroloji
- Üriner inkontinans (idrar kaçırma)
- Alt üriner sistem fonksiyon bozuklukları
- Ürolojide laparoskopik cerrahi














