Ürodinami: İdrar Kaçırma ve Mesane Problemlerinin Teşhisi

İdrar Kaçırma Nedenleri

İdrar kaçırma tek bir nedene bağlı değildir. Mesane veya mesane çıkımı ile ilgili bozukluklarda idrar kaçırma gelişebilir. Nedeni ortaya koymak için hekimin değerlendirmesine bağlı olarak ileri tetkikler gerekebilir.

Ürodinamik İnceleme Nedir?

Ürodinamik inceleme; mesane günlüğü, idrar akım hızı tayini, işeme sonrası artık idrar miktarı ölçümü ve mesanenin sıvıyla doldurularak dolum ve işeme sırasında basınçlarının ölçülmesini kapsayan testlerden oluşur.

Mesane Günlüğü

Mesane günlüğü çoğunlukla üç gün süreyle tutulur. Hasta gündüz ve gece işeme zamanlarını, işeme hacimlerini, varsa idrar kaçırma sayısını, tüketilen sıvı cinsi ve miktarını kaydeder. Günümüzde bu işlem akıllı telefon uygulamaları ile yapılabilmektedir ve elde edilen veriler hekime online olarak iletilebilir.

İdrar Akım Hızı ve Artık İdrar Ölçümü

İdrar sonrası mesanede kalan artık idrar ultrason cihazı ile ölçülür. İdrar akım hızı ölçümü ise hassas ölçüm sağlayan özel kaplara idrar yapılmasıyla gerçekleştirilir.

Ürodinamik Test Nasıl Yapılır?

Mesane basıncını ölçmek için mesane ve makata ince ürodinamik kateterler yerleştirilir. Mesane belli bir hızda sıvıyla doldurulurken dolum sırasında oluşan basınç değişiklikleri kaydedilir. Rektuma yerleştirilen kateter karın içi basıncını ölçerek gerçek mesane basıncının hesaplanmasını sağlar.

Mesanenin Normal Çalışma Mekanizması

Mesane elastik bir organdır. İdrar böbreklerde üretildikten sonra üreterler aracılığıyla mesaneye gelir ve burada depolanır. Mesane dolduğunda beyine işeme hissi oluşur. Uygun ortam varsa mesane kasılır, mesane çıkımındaki adaleler gevşer ve normal işeme gerçekleşir.

İşeme Bozukluğu Mekanizmaları

Mesane kapasitesinin azalması, mesane duyarlılığının artması, mesanenin yeterince boşalamaması, mesane çıkımında tıkanıklık, mesane kasının yeterli kasılamaması veya idrar tutma mekanizmasının yetersizliği idrar kaçırmaya yol açabilir.

Ürodinami Hangi Durumlarda Yapılır?

İdrar kaçırma, sık idrara gitme, tuvalete yetişememe, idrar yaparken zorlanma, damla damla idrar yapma, idrar hissinin olmaması gibi birçok durumda ürodinami yol göstericidir. Özellikle medikal tedavilere yanıtsız hastalarda ve cerrahi tedavi öncesinde yapılabilir.

Ürodinami Testinin Aşamaları

Test öncesi mesanenin boş olması gerekir. İnce ve yumuşak kateterler mesane ve makata yerleştirilir. Mesane dışardan verilen sıvı ile doldurulur, dolum ve işeme sırasında basınçlar ve idrar akımı eş zamanlı olarak ölçülür. Elde edilen veriler mesanenin fonksiyonu hakkında bilgi verir.

Test Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler

İdrar yolu enfeksiyonu varsa yanlış sonuçlara yol açabileceğinden idrar tahlili ve kültür yapılmış olmalıdır. Kabızlık varsa bağırsakların boşaltılması gerekebilir. Daha önce yapılan tetkikler ve kullanılan ilaç listesi yanınızda bulunmalıdır. Randevuya idrar sıkışık olarak gelinmesi önerilir.