Mesane Kanserinin Belirtileri, Risk Faktörleri, Teşhisi ve Evrelemesi

Mesane kanseri nedir?

Mesane kanseri, idrar torbasının kötü huylu tümörüdür. Büyük çoğunluğu, mesanenin idrarla temas eden iç yüzeyini kaplayan epitel dokusundan kaynaklanır. Tümör mesane içine doğru kitle oluşturabileceği gibi, saldırganlık derecesine bağlı olarak mesane duvarının dışına doğru da yayılabilir. Önce epitel altındaki bağ dokusuna, ardından kas tabakasına ve daha ileri evrelerde mesane çevresi yağ dokusuna ve komşu organlara ulaşabilir.

Mesane kanseri vücutta nasıl yayılır?

Metastaz olarak adlandırılan yayılım olasılığı, tümör kas dokusuna ulaştıktan sonra artar. Yayılım kan ve lenf sistemi yoluyla olur. En sık mesane çevresi ve uzak lenf bezlerine, akciğerlere, karaciğere ve kemiklere metastaz gelişir.

Mesane kanseri kimlerde daha sık görülür?

Cinsiyet önemli bir risk faktörüdür. Mesane kanseri kadınlarda da görülmekle birlikte erkeklerde çok daha sık rastlanır. Erkeklerde kadınlara göre yaklaşık beş ila yedi kat daha fazla görülür. Yaş da bir risk faktörüdür ve hastalık genellikle orta ve ileri yaşlarda ortaya çıkar.

Mesane kanseri için risk faktörleri nelerdir?

Sigara, mesane kanseri için tartışmasız en önemli risk faktörüdür. Tütün ürünlerinin tamamı kanserojendir ve sigaranın idrarla atılan metabolitlerinin mesane kanserine yol açtığı bilimsel olarak gösterilmiştir. Boya, lastik ve kauçuk sanayinde kullanılan bazı kimyasallar da riski artırır. Daha önce pelvik bölgeye radyoterapi uygulanması veya bazı kemoterapi ilaçlarının kullanılması, kronik mesane inflamasyonu ve ailede mesane kanseri öyküsü bulunması diğer risk faktörleridir.

Mesane kanserinin en önemli belirtisi nedir?

Mesane kanserinin en önemli belirtisi idrarda kanamadır (hematüri). Genellikle ağrısızdır. Pıhtılı veya pıhtısız olabilir ve aralıklı şekilde ortaya çıkabilir. Bazen bir kez görülüp aylar sonra tekrar edebilir. Bu durum hastaların doktora başvurmayı geciktirmesine ve hastalığın ilerlemesine neden olabilir.

Hangi hastalar idrarda kanama durumunda hemen doktora başvurmalıdır?

Özellikle orta ve ileri yaşta olan, sigara içen erkek hastalar idrarda kanama fark ettiklerinde zaman kaybetmeden üroloji uzmanına başvurmalıdır. Nadiren uzun süredir devam eden yanmalı ve ağrılı idrar yapma da mesane kanserinin ilk belirtisi olabilir.

Mesane kanseri tanısı nasıl konur?

Mesane kanserinin kesin tanısı sistoskopi ve mesane içindeki tümörden alınan biyopsi ile konur. Sistoskopi endoskopik bir yöntemdir. İdrarda kanama şikâyeti ile başvuran her hastaya doğrudan sistoskopi yapılmaz; ilk aşamada idrar tahlili ve radyolojik görüntüleme yöntemleri kullanılır.

Mesane kanserinde hangi görüntüleme yöntemleri kullanılır?

İlk tercih edilen görüntüleme yöntemi genellikle ultrasondur. Ultrason kolay ulaşılabilir, ucuzdur, kontrast madde ve radyasyon içermez. Mesane içindeki kitleleri gösterebilir ancak çok küçük tümörler ultrason ile saptanamayabilir. Gerekli durumlarda bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme tercih edilebilir.

Hangi durumlarda mutlaka sistoskopi yapılmalıdır?

Görüntüleme yöntemlerinde mesane içinde tümör saptanırsa bir sonraki adım genellikle anestezi altında sistoskopi ve biyopsidir. Yüksek riskli hastalarda ise radyolojik olarak bulgu olmasa bile mutlaka sistoskopi yapılmalıdır.

Mesane kanseri nasıl evrelendirilir?

Mesane kanseri lokal hastalık ve sistemik hastalık olarak evrelendirilebilir. Lokal evre, tümörün mesane duvarındaki yayılımını ifade ederken; sistemik evre lenf bezleri ve uzak organ metastazlarını kapsar. Tümörün mesane tabakalarına yayılımı tedavi planı ve sağkalım açısından belirleyicidir.

Mesane kas dokusuna yayılım neden önemlidir?

Tedavi seçimi açısından en kritik nokta tümörün mesane kas tabakasına ulaşıp ulaşmadığıdır. Kasa geçmemiş mesane kanserlerinde genellikle tümörün endoskopik yöntemlerle çıkarılması yeterlidir. Kasa geçmiş tümörler ise lokal ileri hastalık olarak kabul edilir ve mesane çevresi yağ dokusuna, komşu organlara ve pelvisteki kemik ve kas yapılara kadar ilerleyebilir.