Diz Protezi Ameliyatı ve Diz Ekleminin Tedavisi

Sağlıklı bir diz kolayca bükülür. Eklem, üzerine binen baskıyı taşır ve kolayca hareket eder. Bu sayede ağrı duymadan yürüyebilir, çömelebilir ve dönebilirsiniz. Ama dizinizde hasar oluşmuşsa eklem baskıyı taşıma yeteneğini kaybeder ve hareket ettiğinizde ağrı hissedersiniz. Hasarlı bir diz bazen şişer, hatta dinlenirken bile ağrır.

Sağlıklı Diz Ekleminin Yapısı ve Çalışma Mekanizması

Diz menteşeye benzeyen bir eklemdir. Uyluk kemiği ile kaval kemiğinin birleşmesiyle meydana gelir. Diz sağlıklıysa eklem rahatça oynar; çünkü eklem kaygan bir dokuyla kaplıdır ve hareket gücünü kuvvetli kaslardan alır. Kıkırdak, uyluk kemiğinin ve kaval kemiğinin uçlarını kaplayan kaygan ve yumuşak bir doku katmanıdır. Sağlıklı kıkırdak baskıyı taşır ve dizin rahatça kaymasını sağlar. Bağlar eklemdeki kemikleri birbirine bağlı tutan yumuşak dokulardır. Kaslar hareket edebilmeleri için dize ve bacağa güç verirken, kirişler (tendonlar) kasların kemiklere tutunmasını sağlar.

Diz Ekleminin Hasar Görmesine Yol Açan Nedenler

Dizin bir ya da birden fazla parçası hasar görmüşse eklemin hareketi olumsuz etkilenir. Kıkırdağın kendini yenileme yeteneği sınırlı olduğu için zamanla başlayan çatlama veya aşınma giderek büyür. Başlangıçta dizlerde sadece bir tutukluk hissedilir, ancak eklemdeki kemikler arasında sürtünme başladıkça ağrı duyulmaya başlar. Yıllar süren normal kullanım kıkırdakta aşınmalara yol açarak osteoartrit oluşturur. Üzeri açılan kemikler birbirine sürtündükçe yüzeyleri pütürlü bir hal alır.

Fazla kilolu olmak ya da içe veya dışa çarpık bacaklı olmak gibi duruş bozuklukları ekleme ekstra ağırlık bindirerek hasarı hızlandırır. Romatoid artrit veya gut benzeri kronik hastalıklar eklemi kaplayan dokuda şişme ve iltihap (yangı) yaratarak kıkırdağı aşındırabilir. Ayrıca kötü bir düşme veya dize gelen ağır bir darbe uygun iyileşmediğinde kıkırdak aşınmasına (travmatik artrit) yol açabilir.

Diz Protezi Tedavi Planı ve Ameliyat Süreci

Hekiminiz muayene ve tetkik sonuçlarından yararlanarak uygun tedavi planını oluşturur. Yaşınız ve dizinizdeki hasarın kapsamı dikkate alınarak eklemin bir parçasının mı yoksa tümünün mü değişeceğine karar verilir. Günümüzde kullanılan protezler uzun yıllar dayandığı için hareketlerde belirgin iyileşme sağlar.

Ameliyathanede anestezi uygulanarak hasta uyutulur veya belden aşağısı uyuşturulur. Diz ön tarafından bir kesi açılarak kemiğin hasarlı kısmı alınır ve protez yerleştirilir. Eklemin tümü veya bir kısmı değişecek olsa da önce kemik yüzeyleri temizlenip proteze uygun biçim verilir, ardından protezin oturması ve pozisyonu kontrol edilir. Parçalar uyluk kemiğine, diz kapağına ve kaval (incik) kemiğine sabitlenir.

İşlem sonunda kesi dikiş veya zımba ile kapatılır. Total diz değişiminde kesi boyu 20-25 santimetre olurken, kısmi diz değişiminde kesi boyu 7.5 santimetredir.